|
Bir çeşit beyin egzersizi olan ve kişinin beyin dalgalarını kendisinin değiştirmesine yardım eden
ilaçsız tedavi metodu ‘Neurofeedback’, özellikle öğrenciler üzerinde büyük fayda sağlıyor.
13/08/2011 - 11:15
Migren, dikkat eksikliği, hiperaktivite, depresyon ve anksiyete gibi birçok hastalık, ilaç kullanılmadan, doğal yöntemlerle başarılı bir şekilde tedavi edilebiliyor. Epilepside ilaçla beraber uygulanıyor. İlaca cevap vermeyen epilepsi vakalarında da etkili olduğunu gösteren yayınlar mevcuttur.
Bu yöntemlerden birisi olan ‘Biofeedback’, genel olarak insan bedenindeki fizyolojik tepkileri (el sıcaklığı, ter bezleri aktivitesi, solunum sürati, kalp atışı sürati, kan basıncı ve beyin dalgaları paternleri) ölçmek için bir takım araçlardan faydalanan bir tedavi tekniğidir. Bu araçlar, vücut sistemleri üzerinde hastaya geribildirim verir ve hasta daha sonra bu sistemleri nasıl değiştirmesi gerektiğini öğrenir.
Amerikan Nöroloji Birliği, bunun ‘Migren’de etkili bir tedavi yöntemi olduğunu kabuletmektedir. Kalp kasımızın esnekliği enfarktüs geçirme sırasında çok önemli olmaktadır. Araştırmalar, bu yöntemle kalp kasının esnekliğinin arttırılabildiğini göstermekte ve kalbin enfarktüsten etkilenme oranının azaltılması ile ani ölümlerin de azalabileceğini gösteren yayınlar bulunmaktadır.
BİR ÇEŞİT BEYİN EGZERSİZİ: NEUROFEEDBACK
Bir başka yöntem olan ‘Neurofeedback’, kişinin kendi beyin dalgalarını değiştirmesine yardımcı olan bir öğrenme stratejisidir. Bu tedavi yöntemi, kişiye kendi beyin dalgalarının karakteriyle ilgili bilgi verilirse, o kişinin kendi beyin dalgalarını değiştirmeyi öğrenebileceği ve bu değişikliklerin genelde kalıcı olacağı ilkesine dayanır. Bu görüşten yola çıkarak, Neurofeedback’in bir çeşit “beyin egzersizi” olduğunu söylemek de mümkündür. Okul ve ders stresi
altındaki öğrencilerin başarısının neurofeedback tedavisi ile artırıldığı, yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır.
ASTRONOT EĞİTİMİNDE UYGULANIYOR
İlaç tedavileri gibi, karaciğer, böbrek, mide gibi organlarda yan etki yapmadan etkili olan neurofeedback tedavisinin, ilaç tedavilerine diğer bir üstünlüğü de hastalığa spesifik tedavi uygulanmasıdır. Diabet, hipertansiyon gibi sürekli ilaç alan hastaların nörolojik ve psikiyatrik hastalıklarında, sağlıklı organları aşırı ilaç yüklemelerinden kurtarma adına ideal bir tedavi yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Nörolojik ve psikiyatrik hastalıklarda kullanılan ilaçlar beynin sağlıklı ve sağlıksız çalışan tüm hücrelerini etkilerken, neurofeedback tedavisinde, tedavi öncesi çekilen beyin dalgalarını gösteren EEG haritasında anormal çalışan beyin bölgesi tespit edilmekte ve beynin adaptasyon yeteneği neurofeedback eğitiminde bu bölgeye yöneltilmektedir.
Halen Avrupa ve Amerika’nın seçkin üniversitelerinde birçok hastalıkta kullanılmakta olan neurofeedback, NASA tarafından astronot eğitimlerinde de kullanılan
ileri düzey bir tedavi metodudur. Beyin, beyin dalgalarını üretmeyi öğrenirken haliyle daha normal bilgiyi proses etme becerisini de kazanır, yani beyin dalgalarını normalize etmeyi öğrenebilir. Bir kere kazanılan beceri günlük hayatta her gün kullanılır ve böylece daimi olarak pekiştirilir. Bu, bisiklet kullanmak ya da yürümek gibidir; bir kere öğrenilince bu beceri unutulmaz.
YAN ETKİSİ YOK
Neurofeedback ile ilgili en çok sorulan sorulardan biri, bu tedavi yönteminin ilaçlar gibi yan etkisinin olup olmadığıdır. Daha önce belirtildiği gibi, Neurofeedback temelde bir öğrenme stratejisidir. İlaçların neden olduğu gibi hastalar üzerinde kalıcı bir yan etki oluşturmaz. Nadir de olsa geçici baş ağrısı, yorgunluk hissi olabilir. Neurofeedback’te kişiler kendi beyinlerini değiştirmeyi, böylece kendilerini kontrol etmeyi öğrenir. Yani, beyin dalgalarının düzenlenmesiyle sorunun çözülme süreci beynin içinde gerçekleşir, hastaya dışarıdan herhangi bir şey verilmez. ABD’de sertifika veren bir kuruluş olan BCIA’den sertifikalı uzman kişilerin kontrolü altında yapıldığı sürece Neurofeedback’in hiçbir riski yoktur.
EGZERSİZLER DEPRESYONA KARŞI FAYDALI
Birçok bilimsel çalışma; aerobik, güç ve esneklik kazandıran sporların orta ve ağır derece depresyon tedavisinde etkili olduğunu göstermiştir. Disleksi, öğrenme güçlüğü, davranış bozukluğu ve dikkat eksikliğinde DHA (Omega 3) eksikliğinin önemli rolü olduğunu gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Anne sütü en önemli DHA kaynağıdır. Omega 3 PUFA seviyesindeki değişikliğin depresyon, şizofreni, dikkat eksikliği ve hiperaktivite hastalığı gibi
bazı psikiyatrik hastalıklarda görüldüğü tespit edilmiştir. AT BİNME VE YUNUS TEDAVİSİ Gençler ve özürlü çocuklar için at binme tedavisi ile arkadaşlık, sorumluluk, liderlik, meslek, eğitim becerileri öğretilmektedir. Yunus tedavisinde ise yunus, doğal ultrasonik sonar gibi hastaların (spastik, otistik, down
sendromu) merkezi sinir sistemi ve organlarına olumlu bir uyarım yollar.
Kaynak: Kozmik Yaşam Dergisi
Dr. Tanju Sürmeli - Uzman Psikiyatr
|
