Sağlık hakkı, kişinin toplumdan, devletten, sağlığının korunmasını, gerektiğinde tedavi edilmesini, iyileştirilmesini isteyebilmesi ve sağlığını sürekli geliştirebilmesi için toplumun sağladığı şartlardan yararlanabilmesidir.

Hepimiz sağlık haklarımızın neler olduğunu doğru olarak öğrenmeliyiz. Hiçbir hak ediliş gereken ödev ve yükümlülükleri yerine getirmeden elde edilemez. Dolayısı ile “haklarını bilmek” ve onun için bir şeyler yapmak ve hemen ardından o hakları istemek ve kullanmak için çaba göstermek gerekir. Hepimiz sağlık hizmeti veren kişi ve kurumlara haklarımızın bilincinde olduğunu e haklarımızı kullanmak istediğimizi belirtmeliyiz.

Hasta Hakları Genel Anlamıyla:

1. Hasta olmadan önce hastalandıkları zaman yararlanacakları ulaşılabilir yeterli ve etkin sağlık hizmetinin önceden hazır olarak bulunuyor olmasını,

2. Hastalanıldığında ya da sağlıklılık hali yitirildiğinde bir sağlık kurumunda yetkin ve standart bir sağlık hizmeti almayı,

3. Hastalıkların insanlarda bıraktığı kalıcı olumsuzluklarla birlikte yaşayabilmek için gerekli olan hizmetlerden yararlanmayı kapsayacak kadar geniş bir içeriğe sahiptir. Hasta haklarının, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi gibi kapsamı ve temelleri  insan haklarıyla ilgili uluslararası sözleşme ve bildirgelerde de belirlenmiştir ülkemizde de Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan “Hasta Hakları Yönetmeliği” 1 Ağustos 1998’de yürürlüğe girmiştir.

Bildirgede Tanımlanan Temel Haklar Şunlardır:

1. Hasta, hekimini özgürce seçme hakkına sahiptir.

2. Hasta, hiçbir dış etki altında kalmadan özgürce klinik ve etik kararlar verebilen hekim tarafından bakılabilme hakkına sahiptir.

3. Hasta yeterli ölçüde bilgilendirildikten sonra önerilen tedaviyi kabul ve reddetme hakkına sahiptir.

4. Hasta, hekimden tüm tıbbi bilgi ve özel hayatına ilişkin bilgilerin gizliliğine saygı duyulmasını bekleme hakkına sahiptir.

5. Her hastanın onurlu bir şekilde ölmeye hakkı vardır.

6. Hasta uygun bir dini temsilcinin yardımını içeren ruhi teselliyi kabul veya reddetme hakkına sahiptir.

Ancak hastalanmadan önceye ilişkin sağlık hizmetine ulaşabilme ve yararlanma hakkı ile hastalıkların şekilleri ve oluşturduğu sakatlıklarla birlikte toplumun normal bir bireyine sunulan her türlü hak ve şarttan yararlanma hakkını da bunların ardına eklemek gerekir.

Tüm bu hakları insanlar kendileri talep edemeyecek durumda
oldukları zaman yakınları tarafından talep edilip kullanıldığı için ya da hastalık  sürecinin olumsuz sonuçlarından hasta yakınları da doğal olarak etkileneceği için “hasta yakını haklarıyla” birlikte ele alınır.

1 Ağustos 1998 tarihinde Sağlık Bakanlığı’nca yayınlanan “Hasta Hakları Yönetmeliği”nde ifade edilen hasta hakları yine aynı bakanlığın sağlık kurumlarına gönderdiği ve birçok kurumda duvarlarda çerçevelenmiş bir şekilde asılı bulunmaktadır.

Kaynak: Kozmik Yaşam Dergisi